Scrum Series 2: Scrum Rolleri

Bir önceki yazımda Scrum’ın temellerini, tarihçesini ve parçalarını anlatmaya çalışmıştım. Bu yazımda ise Scrum çerçevesinin önemli bir parçası olan rollerden bahsedeceğiz. Scrum çerçevesinde 3 farklı rol tanımı yapılmıştır:

  • Product Owner
  • Scrum Master
  • Development Team

Scrum proje yönetim çerçevesi, geleneksel proje yönetim metodolojilerine göre daha farklı bir rol tanımlaması yapmaktadır. Geleneksel yöntemlerde proje yöneticisi, takım lideri, teknik lider vb. gibi rol tanımlamaları yapılırken, Scrum metodolojisinde bu tip roller bulunmaz. Geleneksel yöntemlerdeki roller arasında hiyerarşik bir yapı varken, Scrum takımlarını oluşturan roller arasında herhangi bir ast-üst ilişkisi bulunmamaktadır. Hatta Scrum takımındaki herkesin sorumlulukları eşittir. Şimdi bu rollerin detaylarına bakalım:

Product Owner (Ürün Sahibi):

Kişisel olarak bu tip terimlerin Türkçe’ye çevirisinin yapılarak kullanılmasından keyif almıyorum. Ancak Product Owner teriminin Türkçesi, terimin anlamını tam olarak yansıtıyor. Bu nedenle zaman zaman “Ürün Sahibi” çevirisini kullanmakta bir sakınca görmüyorum.

Ürün Sahibi rolü, Scrum takımında müşteriyi temsil etmektedir. Takım içerisinde, müşterinin isteklerini en iyi şekilde bilmesi gereken kişidir. Bu rolün sadece bir kişi tarafından üstlenilmesi zorunludur, ancak bazen birden fazla kişinin oluşturduğu bir grup tarafından da üstlenilebilir. Ancak bu durum önerilen bir durum değildir.

Product Owner, geliştirilecek olan ürünün vizyonunu belirleyen kişidir. Müşterinin isteklerini bilmesinin yanında, pazarda maksimum değeri yaratacak bir ürün yol haritası çıkarmakla yükümlüdür. Geliştirilecek olan ürünün vizyonuna göre, ürünün gereksinimlerini tanımlamaktan sorumludur. Ayrıca bu vizyona ve yatırımın geri dönüşüne (Return of Invesment) göre ürün gereksinimlerinin ve yeteneklerinin önceliklendirmesi yine Ürün Sahibinin sorumluluğundadır. Bir başka deyişle Product Backlog çıktısının hazırlanması ve yönetiminden sorumludur. Geliştirilen ürünün kullanıma alınma veya pazara sürülme tarihlerini de belirlemelidir.

Product Owner, geliştirilen ürünle ilgili Development Team’e geri bildirimlerde bulunur. Ürünün doğru yeteneklere sahip olması için, müşteri vizyonuna göre fikirlerini ve yorumlarını paylaşmalıdır. Geliştirilen özelliklerin kabul edilmesi veya reddedilmesi sorumluluğu tamamen Product Owner’a aittir. Daha öncede belirttiğim gibi Product Owner, Scrum takımında müşteriyi temsil etmesinden dolayı, takımın müşteri ile oluşturduğu arayüzdür. Bu nedenle müşterinin yönetimi de yine Product Owner’ın sorumluluğundadır.

Scrum Master (Scrum Yöneticisi):

Scrum Master, diğer roller kadar öneme sahip olmasına rağmen, kişisel olarak bu rol her zaman beni diğerlerine göre daha çok etkilemiştir. Scrum Master, ekibin hizmetkar lideridir. Ekibin dış etkenlerden korunmasını sağlar. Takımın dış etkenlerden en az şekilde etkileneceği bir çalışma ortamı sağlamak zorundadır. Ekibin önündeki tüm yönetimsel engelleri kaldırmak yine Scrum Master’ın görevidir.

Scrum Master, Development Team’in ve Product Owner’ın Scrum klavuzudur. Scrum çerçevesinin kurallarına göre uygulanmasını sağlar. Örneğin takımın her gün Daily Scrum toplantısını düzenlemesini sağlamalıdır. Sürekli olarak süreçle ilgili takımı bilgilendirmeli ve sürecin daha iyi işletilmesi için iyileştirmeler yapmalıdır.

Scrum Master, yönetimsel bir roldür. Ancak herhangi bir hiyerarşik üstünlüğü bulunmamaktadır. Bu rolün en büyük görevi şirket yönetimine karşı takımı korumasıdır. Ancak Scrum uygulamaya başlamış şirketlerde bu görevi ifa etmek biraz zor ve stresli olabilir. Bu nedenle sürekli olarak şirket yönetimine Scrum sürecinin faydalarından ve kazanımlarından bahsetmeli, onları bu sürecin gerekliliğine ikna etmelidir.

Kısaca özetlemek gerekirse, Scrum Master, takımın önündeki engelleri kaldırmalı, takımın kesintiye uğramasını engellemeli, süreci desteklemeli ve yönetim kademesindeki kişileri yönetmelidir.

Development Team (Geliştirme Takımı):

Development Team, 3 - 9 kişiden oluşan küçük takımlardır. Ürünün geliştirilmesinden sorumludurlar. Ürün geliştirme esnasında gereken bütün yeteneklere sahip kişilerden oluşturulmalıdır. Bir başka şekilde anlatmak gerekirse, ihtiyaç olması durumunda grafik tasarımcı, yazılım mühendisi, veritabanı yöneticisi gibi yeteneklere sahip kişiler, Development Team’i oluşturmalıdır.

Development Team genellikle aynı ofiste çalışıyor olmalıdır. Ancak farklı ofislerde, hatta farklı lokasyonlardaki ofislerde çalışan kişilerden oluşan Development Team örnekleri de mevcuttur. Development Team’lerde bulunan kişilerin bazı roller hariç olmak üzere (ÖR: Veritabanı Yöneticisi) tam zamanlı çalışıyor olması önem arz etmektedir.

Bu takımların en büyük özelliği kendi kendilerine organize olmalarıdır. Takımda hiçbir şekilde hiyerarşik bir yapı belirlenemez. Scrum takımındaki kimse, hangi işi kimin yapacağını söyleyemez. Takım üyeleri yapmak istedikleri görevleri kendileri belirler.

Development Team’in görevlerini şu şekilde özetleyebiliriz:

  • Sprint içerisinde yapılması gereken görevleri belirler.
  • Bu görevlere ne kadar efor harcanması gerektirdiği konusunda tahminleme yapar.
  • Ürün geliştirme sorumluluğunu üstlenir.
  • Ürünün kalitesinden sorumludur.
  • Sürecin iyileştirilmesi için geri bildirimlerde bulunur.

Scrum’ın bu farklı rol tanımlama stratejisinin arkasında takım bireylerinin yaratıcılığını ve üretkenliğini arttırmak yatmaktadır.

Bu yazımda Scrum Rollerinin detaylarını incelemeye çalıştım. Bir sonraki yazımızda (Scrum Series 3: Scrum Toplantıları) Scrum Toplantılarının detaylarını inceleyeceğiz.

Görüşmek üzere.

1 yorum: